آیت الله احمد بهشتی

این کتاب از هفت بخش به شرح زیر تشکیل شده است: بخش اول: زناشویی، فرزند داری و تربیت؛ بخش دوم: مسئولیت های تربیتی معلمان؛ بخش سوم: راه های مؤثر تربیت؛ بخش چهارم: قواعد اساسی تربیت؛ بخش پنجم: رهنمود های مهم تربیتی؛ بخش ششم: تربیت کودکان بی سرپرست و یتیم؛ و بخش هفتم: تربیت کودکان استثنایی. 

مبنا قرار دادن دقیق هر دو منبع قرآن و روایات، همراه با ورود به مسائل و مباحث ریز و کاربردی  به علاوۀ انسجام و ساختمندی جذاب مطالب کتاب از مهم ترین ویژگی های برجستۀ این کتاب است.

این کتاب با استناد به آیات و روایات، از یک سو به معرفی دیدگاه اسلام در باب حقوق کودک و از دیگر سو به مقایسۀ این دیدگاه ها با حقوق کودک در اعلامیۀ جهانی حقوق کودک پرداخته، امتیازات و برجستگی های غیر قابل انکار اسلام را در این زمینه به اثبات رسانده است. کتاب شامل موضوعاتی مانند: رفع تبعیض، حمایت کودک، داشتن نام و عضویت در یک اجتماع مملکتی، تأمین امنیت خاطر برای کودکان، لزوم مراقبت از کودکان استثنایی، محبت و تفاهم، تعلیم و تربیت کودک، تأمین حوائج کودک، رفع مزاحمت و مشقت از کودکان و به سوی دوستی و برادری جهانی است.

تربیت کودک در جهان امروز نیز از دیگر آثار تربیتی حضرت آیت الله بهشتی است. چاپ اول این کتاب به اوایل دهۀ 1350 باز می گردد. اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی از سوی بوستان کتاب با مقدمه های جدید و ویرایش متن بارها به چاپ رسیده است. در مقدمۀ جدید این کتاب در باب نقش تعلیم، نقش تزکیه، تعریف تزکیه و مقایسۀ آن با تربیت، هدف یا وسیله بودن تزکیه، فاعل تزکیه، ارتباط تزکیه و تعلیم، آثار تزکیه، و اهداف تزکیه سخن گفته شده است. سپس در بخش های بعدی کتاب در خصوص مسائلی از قبیل مراحل و ابعاد تربیت کودک، بار گران مسئولیت، نفوذهای اجتماعی، هم آهنگی نیروها، نقش معلم، وسیلۀ تربیت نبودن خشونت و تنبیه، آزاد یا ممنوع بودن خشونت، تشویق و پاداش، عادت، سرمایه های مادی و معنوی، کودکان سرراهی، دنیای کودک، حرکات و رفتار عاطفی، نقش عواطف در تربیت کودک، رهبری نیروها در پرتو عقل و عقل و عاطفه به بحث  و بررسی پرداخته است.

کتاب فوق در ادامۀ دو کتاب قبل و مشتمل بر موضوعاتی مانند: به والد و ولد سوگند، توالد و مسئولیت، کجروی های والدین و واکنش های شوم فرزندان، اخلاق والدین در قرآن،توالد و تراحم، میثاق و تعهد خانوادگی، انگیزۀ طرح ازدواج، ابعاد مختلف زندگی زناشویی، فرزند یا ثمرۀ اصلی ازدواج، ازدواج: عامل دفع انحراف و فساد، مجاهدت در راه انجام وظایف معیشتی و تربیتی، عقد زناشویی و ارکان و شرایط آن، و غیره مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفته و دیدگاه اسلام در این زمینه ها تبیین شده است.

این کتاب، نخستین بار در اوایل دهۀ 1350 شمسی منتشر گردید. اما بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، همراه با مقدمۀ جدید حضرت آیت الله بهشتی و بازبینی آن توسط بوستان کتاب چاپ شد. نسل نوخاسته با نگاهی پر طراوت و پویا به مسائلی در حیطۀ تربیت کودک از قبیل : کودکان و مبانی دینی، تربیت اخلاقی و دینی، پرورش اخلاق در پرتو مذهب، نیایش در قرن بیستم و مانند آن پرداخته، در پرتو قرآن کریم  و روایات معصومان( ع) آن ها را به بحث گذاشته است.